Dama
Taş alın, dama çıkın, kazanın — ister Türk daması, ister başka ülkelerin kuralları.
- Henüz hamle yok
Türk daması: bütün kareler kullanılır, her tarafın 16 taşı ikinci ve üçüncü sıralara dizilir, ilk hamleyi beyaz yapar. Taşlar bir kare ileri ya da yana gider ve öyle alır; çapraz ya da geri asla. Damalar satırlar ve sütunlar boyunca istediği kadar uzağa gider ve alır. En çok taşı almak zorunludur; her taş üzerinden atlanır atlanmaz kaldırılır ve dama iki alma arasında geldiği yöne geri dönemez. Alma sırasında son sıraya varan taş, almaya taş olarak devam eder ve hamlesi bitince dama olur. Hamlesi kalmayan taraf kaybeder; iki tarafta da birer dama kalması, üç kez aynı konum ya da her iki tarafın 40 hamlesi boyunca taş alınmaması ve hiçbir taşın ileri sürülmemesi beraberliktir.
Klavye: ok tuşları oynanan kareler arasında gezinir, Enter ya da Boşluk taşı kaldırır ve işaretli bir kareye bırakır (birden çok taş alınırken iniş kareleri birer birer seçilir), Esc vazgeçer.
Süren oyun her kural için bu tarayıcıda saklanır; sayfayı yenileseniz de kaybolmaz.
Hiçbir şey cihazınızdan çıkmaz
Bu araç tamamen tarayıcınızda çalışır. Burada yazdığınız, çaldığınız ya da kaydettiğiniz her şey cihazınızda kalır: hiçbir şey sunucuya yüklenmez veya kaydedilmez.
Örnek
Türk damasında en çok taşı alma kuralı: d4×d6×f6×f8, üç taş ve dama
Türk damasında beyazla oynuyorsunuz, sıra sizde. Taşlarınız a2, g2, h2 ve d4’te; siyahın taşları a7, f7, e6, d5 ve c4’te. d4’teki taşınızın iki alma yolu var: c4’ün üzerinden b4’e atlamak (1 taş) ya da d5, e6 ve f7’nin üzerinden d6, f6 ve f8’e atlamak (3 taş). Harfler soldan sağa a–h sütunları, rakamlar sizin tarafınızdan 1–8 sıralarıdır.
- En çok taşı almak zorunlu olduğundan tahta yalnızca üç taşlık yolu gösterir; d4×b4 oynanamaz.
- İniş karelerini sırayla seçin: d6, f6, f8. Türk damasında her taş üzerinden atlanır atlanmaz tahtadan kalkar.
- Taş son sıraya varıp hamlesini orada bitirdiği için dama olur; Hamleler listesine d4×d6×f6×f8 diye yazılır.
| Yol | Alınan taşlar | Durum |
|---|---|---|
| d4×b4 | c4 (1 taş) | Oynanamaz: daha çok taş alan bir yol var |
| d4×d6×f6×f8 | d5, e6, f7 (3 taş) | Zorunlu; sonunda taş f8’de dama olur |
Siyahın a7 ve c4’te iki taşı kalır, sizin f8’de bir damanız olur. Dama artık satır ve sütun boyunca istediği kadar uzağa gider ve uzaktan alır.
Nasıl çalışır
- Kuralları seçin — sayfa Türk damasıyla açılır — ve bilgisayarın seviyesini ya da bir arkadaşınızı belirleyin.
- Türk damasında taşlar bir kare ileri ya da yana gider; rakip taşın üzerinden atlayarak onu alırsınız — taş almak zorunludur.
- Son sıraya varan taş dama olur; rakibin bütün taşlarını alan ya da onu hamlesiz bırakan kazanır.
Sık sorulan sorular
- Türk damasının kuralları nelerdir?
- Türk damasında 8 × 8 tahtanın bütün kareleri kullanılır; her oyuncunun 16 taşı ikinci ve üçüncü sıralara dizilir. Taşlar bir kare ileri ya da yana gider, çapraz ve geri gitmez; komşu rakip taşın üzerinden arkasındaki boş kareye atlayarak alır. Son sıraya varan taş dama olur ve satır ya da sütun boyunca istediği kadar uzağa gidebilir. Taş almak zorunludur ve en çok taşı alan yol oynanmalıdır.
- Öteki kurallar neyi değiştiriyor?
- Öteki dama türlerinde yalnızca koyu kareler kullanılır ve taşlar çapraz gider. Uluslararası dama 10 × 10 tahtada, uzağa giden damalarla ve en çok taşı alma zorunluluğuyla oynanır; Brezilya daması aynı kurallarla 8 × 8 tahtadadır. İngiliz damasında damalar yalnızca bir kare gider ve hangi almayı yapacağınızı seçebilirsiniz; İtalyan ve İspanyol damalarının kendi alma öncelikleri vardır.
- Taş almak zorunlu mu?
- Evet, bütün kurallarda. İngiliz damasında hangi almayı yapacağınızı seçebilirsiniz; ötekilerde en çok taşı alan yolu oynamanız gerekir.
- Bilgisayar ne kadar güçlü?
- Kolay seviye acemi hataları yapar; orta seviye altı hamle ileriyi görür; zor seviye yaklaşık bir saniye boyunca daha derin hesaplar ve sağlam oynar.
- Türk damasında dama geri dönebilir mi?
- Evet: dama satır ve sütun boyunca ileri, geri ve yana istediği kadar gider. Yalnızca bir alma sırasında, iki alma arasında geldiği yöne tam ters dönemez; bu sayfadaki Türk daması kuralları da böyledir.
- Hamleler listesindeki d4×d6 gibi yazılar ne demek?
- Harf sütundur (soldan sağa a–h), rakam sıradır (beyazın tarafından 1–8). «–» bir kare yürümeyi, «×» almayı gösterir; birden çok taş alındığında her iniş karesi yazılır, d4×d6×f6×f8 üç taş alan tek bir hamledir. Oyunun başında beyazın 8 hamle seçeneği vardır: üçüncü sıradaki taşlardan birini bir kare ileri sürmek.
- Bir yere bir şey gönderiliyor mu?
- Hayır. Bilgisayar tarayıcınızda oynar.